O Sistema Nacional de Saúde é un piar esencial do Estado de Benestar. É unha das institucións que máis beneficios produciron e produce a millóns de cidadáns. É, como estamos dicindo dende hai moitos anos, un elemento esencial de cohesión social e de seguridade para as persoas e un poderoso mecanismo de redistribución da riqueza. É, ademais, a expresión dunha civilización avanzada.
O sistema sanitario ten un nivel científico e técnico avanzado, e é un bo sistema no plano filosófico: é universal, tecnicamente avanzado e equitativo.
Porén o Sistema Sanitario Galego sufriu nestes últimos catro anos un serio deterioro que o levou a unha situación límite, con listas de espera intolerables
(témolo dobre de espera para consulta de especialidades que a media española, segundo a OCU), masificación en atención primaria e escaso tempo dedicado a cada paciente (só un 13% das consultas chegan ós 10 minutos), sobresaturación habitual das urxencias, e unha situación na saúde colectiva que é a peor de España, e o que é peor, que empeorou (o noso diferencial), en relación co conxunto das CC.AA -Galicia ocupa o primeiro lugar en mortandade por enfermidades prevenibles-, nos últimos anos.
A situación é tal que sen dúbida non podemos seguír así sen enfrontar moi graves consecuencias.
E son os cidadáns e os profesionais sanitarios os que están iniciando un proceso esperanzador de demanda de mellora do sistema e son precisamente eles, profesionais e cidadáns, enfermos ou non, os piares sobre os que os socialistas queremos lograr ese cambio centrado na suficiencia, na calidade, no respecto ós dereitos persoais e cidadáns e na motivación, identificación e satisfacción dos que traballan comprometidos no labor nobre da protección da saúde.
Queremos facelo corrixindo o déficit de financiamento, corrixindo o problema estrutural do gasto, o desequilibrio territorial, sobre todo nas infraestruturas, na cobertura asistencial (especialmente na atención primaria, programas de tratamento e de rehabilitación de enfermos crónicos e discapacitados), e incrementando a produtividade dos centros de traballo con políticas de persoal incentivadoras e implicadoras dos profesionais e os traballadores no sistema, e cooperando co Estado, no control do gasto farmacéutico. Todo iso baixo a premisa da transparencia, a implicación do circuíto burocrático co circuíto asistencial, a avaliación das novas fórmulas de xestión e a redistribución do gasto a favor/tendente da provisión pública de servizos.
A profesionalización directiva, a orientación cara á toma de decisións colexiada, e a participación nela dos profesionais e os cidadáns a través da representación democrática, e o compromiso co sistema público serán os eixes da nosa actuación.
Todo iso ó servizo dun paciente en calidade de cidadán e persoa circunstancialmente enferma, nunha sociedade madura e democrática, na que a toma de decisións sobre a saúde individual recae en cada persoa en cooperación co profesional experto a través dunha relación normalizada en busca do obxectivo común da saúde.
Esa condición de cidadanía que conforma o estatuto xurídico do usuario- paciente implica garantías (información, consentimento, tempos máximos de espera, etc), pero tamén obrigas e corresponsabilidade por parte dos cidadáns de cara a un sistema sanitario público, que deben sentir como propio, porque o é, e tamén solidariamente de todos, e polo tanto indefectiblemente ligado ó seu bo uso, e ás decisións democráticas e órganos de participación que impulsaremos.
A atención ós pacientes, tanto asistencial coma administrativa gozará das garantías legais axeitadas, e o exercicio e actuación profesional gozará tamén da protección institucional, de xeito que a posible e lexítima litixiosidade quede reducida ó mínimo e dirimida de maneira normalizada no ámbito institucional.
A nosa aposta estratéxica na consecución dos obxectivos de saúde terá como eixos a posta en práctica de políticas salubristas de prevención e promoción de hábitos de vida saudables, a rehabilitación personal e potenciamento definitivo da Atención Primaria e a súa imbricación na atención sociosanitaria que consideramos clave. Tamén a garantía de igualdade no acceso e a calidade das prestacións.
Poremos en marcha medidas correctoras adaptadas ós territorios e cunha especial atención á saúde da muller e do neno, ás áreas máis necesitadas de actuación específica como por exemplo, os discapacitados, os maiores, as drogodependencias ou a saúde mental.
Consideramos tamén estratéxicas as apostas polas novas tecnoloxías ó servizo da clínica e da organización sanitaria e a promoción da investigación médica de calidade.
Asimesmo, cremos que a potenciación da docencia das profesións sanitarias nos centros do sistema, e da investigación biomédica, das ciencias da enfermeiría e da xestión, contribuirán decididamente a aumentar a calidade do mesmo no seu conxunto.
Todo o anterior debe desenvolverse cos valores da medicina de calidade, e defensa da cultura da excelencia, a ética médica, e a ética do servizo público e o compromiso social.
E todo iso nun marco de cooperación coas outras administracións sanitarias, compartindo os obxectivos e estratexias europeas para a saúde, e da OMS, en solidariedade cos outros pobos e no compromiso consustancial do Partido Socialista coa sanidade pública coma principio.
Obxectivos xerais.
Mellorar o nivel de saúde das galegas e dos galegos, diminuindo a morbilidade e mortalidade prevenible con programas de intervención preventiva escalonada, e a posta en marcha e revisión de protocolos para a detección precoz de determinadas patoloxías.
Reducir as listas de espera a uns prazos razoables, garantidos polo Parlamento, e xestionar as listas coa máxima transparencia.
Mellorar a calidade dos servizos sanitarios, prestando especial atención á intimidade e dignidade das persoas no seu percorrido polo sistema sanitario.
Garantir os dereitos dos cidadáns, no uso do sistema sanitario, e incrementar a súa participación no control e execución das políticas sanitarias, a través da promulgación dun Estatuto Xurídico dos pacientes.
Mellorar os recursos, a xestión e a produtividade, dos centros sanitarios, implicando os profesionais e os traballadores.
Completar a extensión do modelo de Atención Primaria ata cubrir ó 100% da poboación, e reducir a masificación nas súas consultas reequilibrando o orzamento ó seu favor.
Desenvolver un plano de Saúde Mental e Asistencia Siquiátrica que aumente substancialmente os recursos e solucione axiña a precaria atención que reciben estes pacientes.
Dedicar especial atención orzamentaria a desenvolver os servizos sociosanitarios.
Reequilibrar en recursos sanitarios o territorio.
Favorecer a conciliación da vida familiar e laboral, tomando medidas transversais que extendan a oferta horaria dos centros sanitarios.
Medidas xerais
O Goberno propiciará un PACTO SANITARIO para o FINANCIAMENTO e a XESTIÓN do Sistema Nacional de Saúde, a prol dun financiamento suficiente para a sanidade, e unha xestión que incremente a produtividade dos centros sanitarios.
Este pacto debe contemplar de maneira destacada os aspectos relacionados co control do GASTO FARMACÉUTICO, sen o seu éxito será moi difícil acadar a suficiencia financeira.
O Goberno elaborará un plano DE SAÚDE, instrumento de planificación estratéxica, dirección e ordenación do sistema de saúde, co obxectivo de garantir a resposta do sistema ás necesidades dos cidadáns. Na súa elaboración teranse en conta as propostas formuladas polos correspondentes organismos de participación e será enviado ó Parlamento para a súa aprobación, previo informe do Consello de Saúde.
O Goberno promulgará un ESTATUTO XURÍDICO DOS PACIENTES, que artelle os mecanismos necesarios así como os instrumentos de xestión que permitan que o usuario poida facer efectivos os seus dereitos.
Nese senso estableceranse garantías de tempos de execución dos actos sanitarios (consultas, probas diagnósticas e cirúrxicas), e no relativo a execución dos actos sanitarios. Isto implica a posta en marcha dun Servizo de Atención ó Doente resolutivo nos centros sanitarios que non só recolla as queixas e suxerencias dos pacientes e os seus familiares, senón que oriente a moverse nun mundo tan complexo como é o mundo sanitario.
Así mesmo, desenvolverá a figura do DEFENSOR DO PACIENTE, como órgano encargado da defensa dos dereitos destes, que desempeñará as súas funcións con plena autonomía e independencia, e que será elixido polo Parlamento.
Desenvolverá todo o relativo ó documento de instrucións previas e vontades anticipadas, e a implantación dun rexistro central deste documento.
Regulará tamén os órganos colexiados de PARTICIPACIÓN CIDADÁ, na formulación da política sanitaria e no control da súa execución, e garantes da transparencia nos procesos de toma de decisións (Consello da Saúde da Comunidade Autónoma, de área e de zona, e nos centros hospitalarios), con especial referencia ó seguimento de listas de espera.
O Estatuto xurídico contemplará tamén unha UNIDADE DE RESPONSABILIDADE PATRIMONIAL no Servizo Galego de Saúde, co obxectivo de reducir a litixiosidade, favorecendo a obtención dunha indemnización por parte do paciente (se ten dereito a iso), sen recurrir á vía xudicial que é máis custosa para o usuario e ten inconvenientes para o sistema no seu conxunto.
O Estatuto Xurídico establecerá un mecanismo que garanta as axudas estables ó asociacionismo de pacientes e familiares.
O Goberno adoptará medidas para a MELLORA DA XESTIÓN NOS CENTROS SANITARIOS, o que pasa por acadar unha maior implicación dos profesionais e os traballadores no sistema, e por introducir as melloras tecnolóxicas de organización e de información imprescindibles co obxectivo de incrementar a súa produtividade.
A implicación dos profesionais co sistema, e a súa motivación, pasa pola aplicación dun método axeitado de incentivos, tales como contratos estables, carreira profesional ligada non só á permanencia senón á consecución de obxectivos, asistenciais, e tamén de investigación e docencia; a promoción da dedicación exclusiva, inexcusable no caso dos postos de responsabilidade; complementos de produtividade variable; a descentralización nas unidades e servizos da toma de decisións administrativas, moi ligadas ás decisións clínicas (o que se coñece como xestión clínica).
Consideramos necesario o desenvolvemento do Estatuto Xurídico do Persoal
Sanitario.
É imprescindible afondar na profesionalización dos equipos directivos, afastándonos do clientelismo político, e seleccionalos baseándonos na determinación da excelencia dos aspirantes. Debe aumentarse a participación dos profesionais e os traballadores no goberno dos centros, a través das xuntas de goberno e xuntas facultativas.
A enfermeiría debe xogar un papel moito máis destacado na organización. O recoñecemento dos coidados, e polo tanto, da trascendencia da enfermeiría ten un valor estratéxico tanto na práctica asistencial coma na dimensión social que precisan os servizos sanitarios. Desenvolveranse as especialidades normativamente recoñecidas.
A Xerencia única de área, constitúe o organismo adecuado para dirixi-la política e a xestión sanitaria de cada área dende unha concepción integral dos coidados, incluídas as políticas de saúde pública.
A sanidade privada ten un lugar no conxunto da asistencia sanitaria, tal como a fixa a Lei xeral de 1986. A colaboración das entidades privadas co Servizo Galego de Saúde, instrumentarase a través de concertos, tendo en conta os principios de subsidiariedade, complementariedade, optimización e axeitada coordinación na utilización de recursos públicos e privados, e tendo en conta as necesidades da atención sanitaria. Os centros privados obxecto de concerto deberán estar previamente acreditados, para o que se elaborará unha normativa dirixida a garantir a calidade da asistencia ós pacientes.
A introdución dos avances na informática e na telemedicina é imprescindible para incrementar a información e o control, e así aumentar o rendemento da organización.
O Goberno apoiará decididamente as liñas de investigación biomédica nas universidades e nos hospitais, dirixidas fundamentalmente a solventar os problemas de saúde susceptibles de ser mellorados cos avances neste campo, tales como a enfermidade de Alzheimer, diabetes mellitus e os infartos de miocardio.
O Goberno negociará co Goberno central un incremento das prazas de formación MIR en Galicia, para determinadas especialidades nas que existe escaseza, para mellorar a calidade da asistencia e facer fronte ós novos retos.
Saúde pública
A situación da saúde colectiva dos galegos e das galegas non é boa comparativamente falando.
Ocupamos o primeiro lugar de España no conxunto da mortalidade por enfermidades prevenibles, e en concreto somos a primeira comunidade en mortalidade por enfermidades cerobrovasculares e hipertensión arterial, a segunda en cardiopatía isquémica, insuficiencia cardíaca e cancro de próstata, e o terceiro en cancro de colon e mortalidade por accidentes.
E o que é peor: a situación empeorou e os diferenciais agrandáronse en case que todas as causas por mortalidade prevenibles nos últimos anos.
O traballo a prol da prevención das enfermidades e de promover e manter a saúde, debe ser unha das prioridades das políticas públicas.
Medidas en saúde pública
Establecer un plano plurianual (2005-2009) para diminuír a mortalidade innecesariamente prematura e sanitariamente evitable, que estableza o inicio, por zonas xeográficas, que factores socioeconómicos, medio-ambientais, e de funcionamento dos servizos sanitarios poden estar implicados.
Este plano incluirá:
Intervención preventiva escalonada en adultos sanos: tetanos, difteria, rubeola, antigripal e antineumocócica. Screening periódico de: tensión arterial, colesterol, citoloxía vaxinal, exploración física de mama e mamografía.
Intervención preventiva escalonada en adultos sanos: educación sanitaria: alimentación, exercicio físico, tabaco, alcóhol, contracepción, prevención de enfermidades de transmisión sexual, prevención de caries e outros problemas odontolóxicos.
Establecemento dun mapa destas enfermidades a nivel de área sanitaria e comarcas, para o que é preciso mellorar os actuais rexistros de morbilidade
(CMBD hospitalario, urxencias, e atención primaria, rexistros de cancro, enfermidades cardiovasculares e saúde mental), para favorecer programas específicos de área e comarca.
A revisión, ou posta en marcha no seu caso, dos programas e protocolos para a detección precoz de certos tumores, especialmente cancro de mama, e colon; e diabetes e hipertensión arterial.
Establecer un plano de loita contra o tabaquismo, que implique accións para que os máis novos non comecen a fumar e o establecemento de unidades de desabituación ó tabaco en cada servizo de atención primaria. Apoio decidido á nova lexislación estatal contra o tabaco.
Desenvolver un plano galego de alimentación e nutrición complementario cos das outras administracións (española e europea), para fomentar dietas sans que impidan a obesidade, sobre todo nos nenos e nas nenas, e outras alteracións debida a unha alimentación inadecuada.
Seguridade alimentaria
Seguimos considerando necesario crear a Axencia de Seguridade Alimentaria galega para coordinar os servizos públicos de inspección.
Acreditar, de acordo coas normas ISO, todos os laboratorios implicados no control oficial.
Desenvolver adecuadamente, os servizos de inspección de saúde pública.
Desenvolver conxuntamente coa industria agroalimentaria galega as directivas comunitarias que establezan a necesidade de dispor cada unha delas do seu propio programa de análise de perigos e puntos críticos de control.
Atención primaria
Despois de dezaseis anos de Goberno do presidente Fraga e do Partido Popular, aínda perto do 30% dos galegos e das galegas non teñen acceso á modernidade na atención primaria da saúde, e seguen a ser atendidos polo vello modelo.
Ademais, nestes catro últimos anos, lonxe de mellorar a situación de masificación nas consultas agravouse, sobre todo nos meses de verán. A masificación nas consultas na Galicia urbana é moi seria, o número de persoas asignadas a cada médico é en moitos casos excesivo, e polo tanto, o tempo medio de consulta está moi lonxe dos óptimos dez minutos que reclaman os profesionais, sendo moi escaso o tempo dedicado á prevención e á promoción da saúde, educación sanitaria, docencia e investigación. Por ende, os centros de saúde seguen a ter moi escasa autonomía organizativa, e moi escasa capacidade resolutiva.
Na base desta situación está dende logo que a Atención Primaria está sometida a un proceso de descapitalización que aboca ó deterioro e impide abordar medidas de mellora, así como o abandono (se é que algunha vez creron nela), da filosofía que inspirou a reforma iniciada polo Goberno socialista de España en 1984.
Esta situación vese agravada pola escaseza de persoal de enfermería, o que non posibilita desenvolver programas de saúde, actividades preventivas e garantir os coidados domiciliarios a enfermos crónicos e discapacitados, o que supón unha discriminación ós colectivos de poboación con maior necesidade deste tipo de asistencia.
Por ende faltan traballadores sociais e unidades de fisioterapia, necesarios para ofrecer unha atención integral da saúde a persoas con enfermidades crónicas, discapacitados e/ou problemas sociosanitarios.
Como mostra da súa ineficacia e a súa desidia, o Goberno do presidente
Fraga foi incapaz de avanzar no plano de saúde buco-dental infantil, aprobado no Parlamento ó inicio da VI Lexislatura, mantendo en situación precaria a saúde bucodental infantíl, sobre todo os nenos e nenas de nivel socio económico máis baixo, que non acceden á odontoloxía privada, e convertendo esta cuestión nun paradigma da desigualdade.
Medidas
Reequilibrar o orzamento entre atención primaria e especialidade, ata acadar que a atención primaria supoña un 20% do orzamento.
Extender o «novo» modelo ó 100% da poboación.
Aumentar a autonomía dos centros de saúde, reforzando a figura dos coordinadores/xefes de servizo.
Aumento progresivo do número de médicos co obxectivo de aproximarse ós dez minutos de tempo medio por paciente.
Incremento do persoal de enfermeiría para poder desenvolver programas de saúde, actividades preventivas, garantir os coidados domiciliarios a enfermos crónicos e discapacitados.
Incrementar de forma progresiva a oferta de fisioterapia.
Implantar en oito anos, unidades de radiodiagnóstico nas cabeceiras de comarca, conectadas informáticamente cos servizos de radiodiagnóstico hospitalarios.
Poñer en funcionamento a figura do Especialista Consultor para atención primaria.
Poñer en marcha un plano de Saúde Bucodental infantíl para os nenos galegos ata os catorce anos, e creando a figura do Dentista de Cabeceira.
Xeralizar o programa de embarazo co seu seguimento nos centros de saúde, e a instauración da educación maternal e materno-infantíl en todos os servizos.
Instaurar un programa de prevención de embarazos non desexados e orientación familiar, e de enfermidades de transmisión sexual que comprenda, a parte dos aspectos relativos á educación para a saúde no propio sistema educativo, a inclusión da Planificación Familiar en todos os servizos, cun incremento progresivo dos Centros de Orientación Familiar, e na extensión da dispensación gratuíta da pílula post-coital (pílula do día despois).
Incrementar as consultas de tarde para favorecer a conciliación da via familiar e laboral.
|
